De Romaanse Kaiser- en Mariendom van Speyer heeft zijn ontstaan te danken aan de eerste Salische keizer Conrad II. Spoedig nadat hij in 1024 tot Duitse koning was gekroond, liet hij het grootste godshuis bouwen van het christelijk avondland. Al in 1061 was de bouw grotendeels voltooid en werd de Dom gewijd. Niet alleen door zijn monumentale karakter, maar ook door zijn indrukwekkende interieur en crypte, die tot de grootste en fraaiste ondergrondse kapellen wordt gerekend, geldt de Dom als een meesterwerk van de vroege Salische architectuur, dat de toon heeft gezet voor de ontwikkeling van de Romaanse kerkenbouw.
Onder Conrads kleinzoon, keizer Hendrik IV, werden rond 1090 de oostelijke delen afgebroken. De Dom herrees weer in de meer plastische vormenwereld uit de bloeitijd van de romaanse bouwkunst. Uit die periode stamt de dwerggalerie, de voor die tijd unieke rondgang die zo kenmerkend is voor de Dom van Speyer. De kromming van de oorspronkelijk vlakke dakconstructie boven het middenschip, waarbij gebruik werd gemaakt van kruisribgewelven, gold destijds als een virtuoos staaltje van technisch vakmanschap.
Tot het einde van de 17e eeuw behield de Dom grotendeels zijn oorspronkelijke vorm. In 1689 werd de Domkerk zwaar beschadigd door de Franse revolutionaire troepen tijdens de successieoorlog van de Palts. Het weste-lijk deel van het middenschip en de laat-gotische inrichting werden door brand verwoest. Aanvankelijk kon alleen het oostelijk deel van de bisschopskerk worden gered en voor kerkdiensten worden gebruikt. Pas in 1778, nadat het romaanse middenschip weer was opgericht en het westerblok in barokke stijl was opgebouwd onder de architect Franz I.M. Neumann, was de Dom weer in zijn oude luister hersteld. In 1794 werd de Dom echter opnieuw door de Fransen verwoest.
Nadat de Palts in 1816 met Beieren was verenigd, begonnen de Beierse koningen met het herstel van de Dom. In opdracht van koning Ludwig I schilderde Johann Schraudolph van 1846-1853 het complete interieur in de stijl van de Nazarenen. Hiervan is alleen de 24-delige Mariacyclus in het middenschip bewaard gebleven. Heinrich Hübsch ontwierp de westzijde van het bouwwerk, die tussen 1854 en 1858 in neoromaanse stijl werd opgetrokken. Kort na 1900 werd de grafkapel in de Dom vernieuwd en opengesteld.
Tijdens de renovatie van 1957-1971 werd naast de restauratieve ingrepen het plan opgevat de Domkerk zijn oorspronkelijke ruimtelijke karakter terug te geven. Om die reden werden de meeste 19e-eeuwse interieurschilderingen verwijderd. De renovaties die momenteel worden uitgevoerd, zijn bedoeld om de Domkerk bouwkundig te onderhouden en voor de toekomst veilig te stellen.
Gedurende zijn bijna duizendjarige geschiedenis heeft de Dom van Speyer zich ontwikkeld tot een monument van zeer grote betekenis, niet alleen op religieus en architectonisch gebied, maar ook in historisch opzicht. In 1981 werd dit officieel bekrachtigd door de Unesco, die de Dom opnam in de lijst met internationaal cultureel erfgoed.
|
|
Dombauverein Speyer e.V.
| 
| 
| 
| 
| 
Top